Die afgelope maand het ons tydens die US Woordfees behoorlik feesgevier op Stellenbosch. Ons hoop jy het ons op sosiale media gevolg en saam met ons die Nederlandse en Vlaamse inval by vanjaar se fees geniet. Wat ’n ongelooflike reis na ander wêrelde was dit nie, en selfs net om koeskoes te eet wat gemaak is op eg Marokkaanse manier het jou in vervoering gehad.

Dit is nog niks nie! Ons span ons volstruisvlerke (ja, ons gaan met die groot voël vlieg soontoe) vir die KKNK op Oudtshoorn wat plaasvind van 8 tot 15 April 2017. As jy daar kan wees, moet nie die bekroonde Uitkampteater misloop nie. Danksy die ondersteuning van die Nederlandse Ambassade in Pretoria sluit hierdie jaar se uitgebreide aanbod twee produksies deur Nederlandse kortkunsspesialiste, opwindende werke deur jong en gevestigde teatermakers en die Eden Dramafees se wenproduksie in.

Lekker lees, klik op al die skakels en snuffel rond vir ’n toerdagboek en ’n meester se toeligting op kommentaar oor vertaalde werke en dinge!

Poel van kundigheid ten bate van Afrikaanse onderrig, ’n onderhoud met Wannie Carsten (litnet.co.za)


Die IVA (Internasionale Vereniging vir Afrikaans) is ’n internasionale netwerk wat ten doel het om oor sake rakende Afrikaans met mekaar te skakel. Die vereniging se fokus is veral Afrikaanse taal- en letterkunde op ’n akademiese vlak, maar strek ook wyer en sluit ander aspekte in wat betrekking het op die bevordering en uitbreiding van Afrikaans op internasionale vlak. Die IVA het besluit om as vertrekpunt ’n databasis saam te stel van die personeel wat aan Suid-Afrikaanse universiteite by die onderrig van en navorsing oor Afrikaans betrokke is. Die databasis het ten doel om mense uit die buiteland wat hulle met Afrikaans besig hou, toegang te gee tot dié inligting en hulle in staat te stel om met Suid-Afrikaanse kenners in verbinding te tree. Lees meer.

Ons neem afskeid van Roger Neven


Dit is met hartseer dat ons in hierdie uitgawe hulde bring aan die nagedagtenis van Roger Neven wat allerweë beskou kan word as die vader van en dryfveer agter die jaarlikse Nederlandse Dictee, wat in 2008 vir die tiende keer gehou is in die Huis der Nederlande, vandag bekend as SASNEV. Roger was ’n groot vriend van SASNEV. Sy bydraes gaan baie gemis word.

Op Donderdag 22 Mei 2008 skryf Roger oor daardie jaar se Dictee:

“Dit jaar zal het voor de tiende keer zijn dat het jaarlijks Groot Dictee der Nederlandse Taal in de Kaap wordt georganiseerd. Sommigen zijn trouw gebleven en hebben (vrijwel) aan alle dictees meegedaan. Niettemin zijn nieuwkomers ook van harte welkom.

Bij dit tiende dictee is nieuw dat het op een namiddag zal plaatsvinden. Op veler verzoek, want niet iedereen vindt het prettig ‘s avonds nog achter het stuur te zitten. Voor degenen voor wie het dictee nog onbekend is zetten wij een paar punten nog even op een rijtje.

Tien jaar geleden werd het eerste dictee in het Huis der Nederlanden georganiseerd. Samensteller was dr Wim Vlietstra die een tekst voorbereidde die de lengte van het dictee dat ieder jaar in Den Haag wordt geschreven evenaarde. Hij streefde naar een vergelijkbare moeilijkheidsgraad. Daar is hij al die jaren uitnemend in geslaagd. Met zijn fraaie en duidelijke stem las hij het Dictee dan ook nog voor. Uitgangspunt van het dictee is de officiële spelling volgens het  meest recente Groene Boekje. Dus momenteel de versie van 2005.” Klik hier vir pdf.

Ben Dehaeck: Die man wat wou sterf in ’n kreatiewe oomblik (litnet.co.za)


Toe Benoni Jean Dehaeck op 29 Desember 1922 in Roesbrugge-Haringe in Wes-Vlaandere gebore is, sou sy familie nooit kon geraai het dat hy 42 jaar later na Suid-Afrika sou vertrek as dosent in die Dramadepartement van die Universiteit Stellenbosch en dat hy nooit saam met sy vrou en kinders permanent sou terugkeer na België nie. Hy was immers met sy vertrek ’n suksesvolle advokaat en sy familie en vriende het heel waarskynlik nooit kon voorsien dat sy belangstelling in teater en deeltydse klasse in toneelspel, voordragkuns en mime tot ’n voltydse beroep en passie in sonnige Suid-Afrika sou lei nie. Dis juis by die sonskyn waar die verhuising sou begin. Lees meer.

New SA record set for single-auction turnover (thesouthafrican.com)


Irma Stern, Maggie Laubser and J.H. Pierneef were central pillars of Strauss & Co’s recent late-summer auction that generated a record turnover of R70.6 million. The superb result, achieved on a solid 84% sell-through rate, surpassed the previous single-auction high of R66.8 million – set in Johannesburg in 2010 – by R3.8 million. The highest grossing single lot of the evening was Stern’s Young Arab, which sold for R13.6 million. Produced during the artist’s visit to the Congo in 1942, the work was first exhibited at the Gainsborough Gallery, Johannesburg, in 1942, where it was acquired for £40. Read more.

Uitnodiging na die 2de BEKENDSTELLING van Thomas Mofolo se CHAKA –  ’n Roman vir alle tye


’n Splinternuwe Afrikaanse vertaling deur Chris Swanepoel het onlangs verskyn van Thomas Mofolo se ikoniese Chaka, wat in 1925 in Sesotho gepubliseer is. Hoewel dit die Paris Evangelic Mission Society vyftien jaar geneem het om te besluit om die boek uit te gee, is dit later in vyf tale vertaal en word dit beskou as van die beste werke in Afrikaliteratuur uit die vorige eeu.

Sprekers:  Franci Vosloo gesels met Chris van der Merwe en Chris Swanepoel.
Datum:  Vrydag 21 April 2017
Tyd: 19.00
Plek: SASNEV (Huis der Nederlanden), Sentraalplein 4, Pinelands
RSVP: Noodsaaklik by 083 663 4604 of swanecf@vodamail.co.za (tot 20/04)

Gratis toegang en verversings.
Lees meer.

By die deur uit met agtersetsels deur Suléne Pilon (neerlandistiek.nl)


Marc van Oostendorp skryf onlangs op Neerlandistiek dat agtersetsels en rondomsetsels naas voorsetsels in Afrikaans, soos ook in Nederlands die geval is, voorkom. Ponelis (1979: 176 – 177) lys ook ʼn aantal voorbeelde van wat hy as Afrikaanse agtersetsels beskou. Dit is egter nie ʼn uitgemaakte saak dat agtersetsels en/of rondomsetsels wel in Afrikaans gebruik word nie, aangesien die voorbeelde wat Van Oostendorp en Ponelis as agtersetsels/rondomsetsels beskou, myns insiens anders geanaliseer behoort te word. Ek sit vervolgens kortliks uiteen waarom ek nie met Van Oostendorp saamstem nie en sluit af met enkele opmerkings oor die Ponelisvoorbeelde. Lees meer.

Der Bogen genomineerd voor lelijkste kunstwerk van NL (amstelveenz.nl)


AMSTELVEEN – Het veelbesproken beeld Der Bogen op het Stadsplein in Amstelveen is door Radio 538 genomineerd voor de verkiezing “Lelijkste kunstwerk van Nederland”. Speciaal voor alle lelijke kunstwerken in Nederland presenteert Evers Staat Op “De Verkiezing Voor Het Lelijkste Kunstwerk Van Nederland”. Het gaat om kunstwerken waarbij je je meteen afvraagt: waarom? Stemmen op het lelijkste kunstwerkvan NL kan op de website van Radio 538.

Circular runways: Dutch scientist proposes new way for planes to take off, land (nltimes.nl)


Dutch scientist Henk Hesselink believes that airports with circular runways are the future of aviation. His years long research shows that circular runways have many benefits, including that they are less noisy and more environmentally friendly, he explained to NOS.

“The idea of the circular runway is that planes can land and take off at any point in the circle,” Hesselink said to NOS. This means that difficult manoeuvres in harsh weather conditions, such as crosswinds, will be unnecessary – pilots can land in whatever direction is most favourable weather-wise. A circular runway needs a minimum diameter of 3.5 kilometres, with the airport in the middle, according to the scientist.

The circular runway is also more environmentally friendly, because planes would have to spend less time circling the airport and thereby use less fuel. “You can fly right at the airport. If you come from Paris, you often have to fly around Schiphol. With a circular runway you can land at any point, making the route to the runway shorter as well as the taxi time,” he said to the broadcaster. Read more.

Oorlog en terpentyn deur Stefan Hertmans (litnet.co.za)


Kort voor sy dood oorhandig Stefan Hertmans se oupa, Urbain Martien – ’n vergete oorlogsheld uit die Eerste Wêreldoorlog – twee skryfboeke met sy memoires aan hom. Meer as 30 jaar gaan verby voordat Hertmans die boeke begin bestudeer en die waarde daarvan besef. Dit word ’n ontdekkingsreis na die verlede, wat nie net die verskrikking van die loopgrawe oopspit nie, maar ook op hartroerende wyse die verbintenis tussen generasies uitbeeld. Lees meer.

Op zoek naar het koffie-met-melk-paradijs (zammagazine.com)


In februari dit jaar opent in het Rijksmuseum een tentoonstelling over vier eeuwen van relaties tussen Nederland en Zuid-Afrika. Dat land was eerst niet meer dan een “verversingsstation” voor het schip van Jan van Riebeeck; later, lang nadat deze zijn haag van bittere amandelen had geplant om de “inboorlingen” van zijn kolonie weg te houden, werd het officieel het land van apartheid. Nog later, tijdens en na de anti apartheidsstrijd, inspireerde het Zuid-Afrika van Nelson Mandela wereldwijd een ideaal van multiraciale harmonie. Het is op dat punt dat de tentoonstelling, Goede Hoop geheten, ophoudt. Maar hoe staat het nu, in 2017, met Zuid-Afrika?

In een vijfdelige serie gaat Evelien Groenink op zoek naar de Mandela-idealen. Bestaat de Zuid-Afrikaanse inspiratie nog in een wereld waarin steeds meer “hagen van bittere amandelen” lijken op te komen? Of is het Zuid-Afrika van Jacob Zuma, van corruptie-beschuldigingen en voortdurende kloven tussen wit en zwart, het bewijs dat “het toch niet lukt”?

Groenink is in haar zoektocht zeker niet neutraal. Vroeger anti-apartheidsactivist en getrouwd met voormalig verzetsstrijder Ivan Pillay, heeft zij Zuid-Afrika van dichtbij zien veranderen: van de euforie onder Mandela tot wat door velen wordt beschouwd als de neergang onder Zuma, die zijn macht stoelt op politie- en veiligheidsdiensten. Zijn “security cluster” vervolgt zelfs oude medestrijders die door Zuma als een bedreiging worden gezien. Onder hen is ook Ivan Pillay, de man van de auteur. Lees meer.

South Africa universities provide three of world’s top 50 Development Studies programs (sagoodnews.co.za)


South African universities are currently home to three of the world’s top 50 Development Studies courses, according to the latest QS World University Rankings by Subject. The seventh edition of QS Quacquarelli Symonds’s world-leading analysis of subject-specific university performance, released today, lists the world’s best universities for the study of 46 different subjects. Harvard University is number one in 15 tables, ahead of Massachusetts Institute of Technology (12 number-one spots). The University of Cape Town (10th) retains its global top-10 place for Development Studies, while the University of the Witwatersrand (18th) is also among the top 20. Stellenbosch University ranks 42nd for the same subject, making Development Studies South Africa’s strongest subject at the tertiary level. The University of KwaZulu-Natal (51-100) has also broken into the top 100, while the University of Johannesburg retains its place in the top 100. Read more.

Twee tuistes vir Uitkampteater by KKNK 2017 (litnet.co.za)


“Na die wegholsukses van verlede jaar se eerste Uitkampteater, is die aanbod vanjaar groter met meer kunsvorme en genres,” sê Rhodé Snyman, uitvoerende hoof van die KKNK, wat van 8 tot 15 April op Oudtshoorn aangebied word.

“Uitkampteater het nou twee tuistes – agt tentjies voor die ABSA Burgersentrum en twee by Arbeidsgenot, die nuwe area vir kindervermaak. Danksy die ondersteuning van die Koninklike Nederlandse Ambassade in Pretoria sluit dié uitgebreide aanbod twee produksies deur Nederlandse kortkunsspesialiste, opwindende werke deur jong en gevestigde teatermakers en die Eden Dramafees se wenproduksie in,” sê sy. Lees meer.

Studieavond “Welke (moeder)taal in de (multiculturele) klas?” (neerlandistiek.nl)


Op donderdag 20 april (19-21u) organiseren de Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie van de Universiteit Gent, de onderzoeksgroep MULTIPLES (Research Centre for Multilingual Practices and Language Learning in Society) en het tijdschrift Over taal de studieavond “Welke (moeder)taal in de (multiculturele) klas?”

Actueler kan het thema niet zijn. Welke taal gebruiken we in de klas? Welke taal voor moedertaalsprekers van het “Nederlands” of voor vreemdetaalleerders van het “Nederlands”? Jarenlang was er geen twijfel over het antwoord: “Standaardnederlands, natuurlijk!”. Anno 2017, en in een context van een multiculturele samenleving en van aandacht voor variëteiten van het “Nederlands”, is dat antwoord allicht aan herziening toe. Verdere info in bijlage en op de website van de vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie.

Stolen Van Gogh paintings return to Amsterdam after 14 years (timesunion.com)


Two paintings by Vincent van Gogh that were stolen in a smash-and-grab heist more than 14 years ago went back on display Tuesday at the Amsterdam museum dedicated to the Dutch master. “They’re back!” said Van Gogh Museum director Axel Rueger, calling their return one of the “most special days in the history of our museum”.

The paintings, the 1882 View of the Sea at Scheveningen, and the 1884-85 work Congregation leaving the Reformed Church in Nuenen, were discovered last year by Italian police investigating suspected Italian mobsters for cocaine trafficking. It wasn’t an easy find. The two paintings were wrapped in cotton sheets, stuffed in a box and hidden behind a wall in a toilet, said Gen. Gianluigi D’Alfonso of the Italian financial police, who was on hand at the museum for the ceremonial unveiling. Read more.

Afrikaans in die Laaglande-toerdagboek (litnet.co.za)


Twee Suid-Afrikaanse musikante, Annari Breed en DuPreez Strauss, het pas op hul eerste Europese toer vertrek met die doel om Afrikaanse musiek en die groeiende ondersteuning van Suid-Afrikaanse kuns en kultuur in België en Nederland te vier.

Breed en Strauss het op 1 Maart na Vlaandere en Nederland vertrek vir ’n reeks optredes om ’n passie vir Afrikaanse musiek in die buiteland te bevorder. Hulle deel hul eksklusiewe dagboekinskrywings met LitNet. Inskrywing 1Inskrywing 2, Inskrywing 3, Inskrywing 4 & Inskrywing 5.

Het Klokhuis over Zuid-afrika


Speciaal voor deze reeks ging Maurice met de cameraploeg naar Zuid-Afrika om daar maar liefst 6 afleveringen over dit bijzondere land op te nemen. Naast de Klokhuis-afleveringen is er ook een serie voor volwassenen gemaakt, deze heet Goede Hoop.
Lees meer & video.

Waarom taalverloedering niet bestaat – Lezing door dr. Jan Stroop


Wij hebben als sprekers van onze moedertaal een feilloos gevoel voor wat grammaticaal is en wat niet. Toch merken we dat veel sprekers van ’t Nederlands fouten maken tegen bepaalde regels. Ze zeggen hun hebben gelijk en hij is groter als z’n broer. Hebben deze mensen dan geen taalgevoel of deugen die regels niet?

Misschien denken we alleen maar dat ’t fout is omdat iemand gezegd heeft dat ’t fout is. Want iemand die zijn moedertaal spreekt, maakt geen fouten, beweert Jan Stroop. Dat komt door het taalgevoel dat we tijdens onze kleutertijd verworven hebben en waardoor we zinnen kunnen maken en begrijpen. In zijn interactieve conference confronteert Stroop zijn toehoorders op verrassende wijze met hun onvermoede kennis van hun moedertaal. Lees meer.

Demographic explosion in Brussels: EU countries represent more than 60% of population increase (brusselstimes.com)


European Union nationals are, by far, the main foreign nationality group in Brussels. Together as at January 1st, 2016, they total 273,255 individuals, or nearly 7 out of 10 foreign Brusselers. This emerges from Focus edition 18 published by the Brussels Institute for Statistics and Analysis (“the IBSA”). Between 2005 and 2016, the European Union (“EU”) countries alone have comprised more than 60% of the increase in the Brussels population.

As at January 1st, 2016, 411,075 people living in Brussels did not have Belgian nationality, indeed amounting to a little less than 35% of the total population. This proportion was three times higher than the national average, which barely exceeded 11% at that time. On the basis of these figures, amongst the nationals from other EU countries, more than 62,000 are French, the nationality making up the leading group of foreign Brussels inhabitants, far above the Moroccans, who scoop second position, with a little more than 38,000 people. Read more.

De deskundigen hebben het weer gedaan (neerlandistiek.nl)


“De afgelopen twintig jaar,” berichtte de NOS gisteren, “waren deskundigen het erover eens dat het lesgeven in de moedertaal een snelle integratie niet bevorderde, maar daar wordt nu anders over gedacht.” De NOS schreef het naar aanleiding van een nieuw boekje van het ministerie van onderwijs, waarin aan onderwijzers in de basisschool wordt uitgelegd hoe ze moeten omgaan met de vele talen van de kinderen in hun klas. “Volgens lector taaldidactiek Maaike Hajer, een van de auteurs van de brochure,” vervolgt het bericht van de NOS, “is het wetenschappelijk aangetoond dat het veel beter is om de moedertaal wel te betrekken in het onderwijs.” Het is een topos in de wetenschapscommunicatie. Tot nu toe dachten de deskundigen dit, maar nieuw wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat die deskundigen zich vergisten. Onnozele deskundigen, altijd overtuigd van het verkeerde! Lees meer.

Flanders supports cultural heritage in Africa through UNESCO (flanders.org.za)


On 24 February the Government of Flanders decided to grant a new contribution of 900.000 euros to one of its two trust funds at Unesco. For over 15 years Flanders has been supporting both scientific projects and  the protection of cultural heritage, with a specific focus on Africa, through these trust funds. It was the cultural heritage fund that was replenished now. Since 2000, Flanders has supported UNESCO for around 35 million euros.

Minister-president Geert Bourgeois: “By giving support to the preservation and enhancement of cultural heritage in Africa, we contribute to the sustainable development of the continent. Apart from the restoration of architectural heritage – think of the beautiful mosques of Timbuktu (Mali) that suffered from fundamentalist violence – it is also about natural heritage, underwater heritage, and more and more about intangible assets. With the latter term we mean traditions, rituals, art forms and much more. The preservation of all that heritage is not only important for the dignity of the peoples of Africa, but it also provides opportunities for valorization as a touristic asset.”  Read more.
Groete, tot volgende maand!

Die Hutspot-span

Ander interessanthede